Νοεμβρίου 18, 2019

Γιώργος Ραΐλης: Τάραξε τα νερά στον χώρο του βιβλίου

Γιώργος Ραΐλης. Μπήκε ξαφνικά στην ζωή μας με ένα βιβλίο “γροθιά στο στομάχι” κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου.  Εντυπωσιάστηκα από την πρώτη στιγμή που τον γνώρισα. Η έμφυτη ευγένεια, η δομημένη σκέψη του και ο ξεκάθαρος λόγος είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του. Με σπουδές Οικονομολόγου αλλά με πάθος για την ιστορία μπήκε ξαφνικά στην ζωή μας και έγινε ένα από τα πολυσυζητημένα πρόσωπα της πόλης με ένα βιβλίο που λέει τα πράγματα με το όνομα τους και βάζει στην θέση τους πολλά πράγματα από την περίοδο του εμφυλίου.
“Όταν η Παναγία συνάντησε την μάνα του Ιούδα” ο τίτλος του και τόσο η λογοτεχνική πλοκή του όσο και τα πραγματικά στοιχεία που αποτυπώνονται στις σελίδες του, το έκαναν ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία την τελευταία διετία. Εκθέτει γεγονότα και καταστάσεις με μια άποψη που στέκεται όρθια χωρίς να γέρνει αριστερά ή δεξιά. Με αυστηρή ουδετερότητα και σκληρές αλήθειες αποτυπώνεται η προσπάθειά του να διερευνηθεί ο ανθρώπινος παράγοντας και τα πάθη που διαμόρφωσαν τα ιστορικά γεγονότα την περίοδο του Εμφυλίου.
Μένει στην Λάρισα – εκτός από τα διαστήματα που βρέθηκε σε διάφορα μέρη του κόσμου για σπουδές ή επαγγελματικά – και έχει ασχοληθεί ενεργά για πολλά χρόνια με τον Εθελοντισμό σαν Εθελοντής του Ερυθρού Σταυρού και τ. μέλος του Περιφερειακού Τμήματος Λάρισας ενώ αξιόλογη ήταν και η θητεία του στους “Γιατρούς του κόσμου”. Στην καθημερινότητα του ο Γιώργος Ραΐλης, μαζί με την σύζυγο του Έλενα, αφιερώνουν πολύ χρόνο στους δυο γιούς τους, τον Λάμπρο και τον Λουκά.
Παρά την επιτυχία του βιβλίου του και την αναγνωρισιμότητα που του έδωσε παραμένει ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων που σε κερδίζει με την ευρύτητα του πνεύματος και των γνώσεων του.
Κάθε συνάντηση μαζί του είναι, για μένα, μια ξεχωριστή στιγμή. Έτσι, στην τελευταία συνάντηση μας, δεν έχασα την ευκαιρία να του ζητήσω να κάνουμε μια αναδρομή στην γέννηση αλλά και στην πορεία του βιβλίου του.     
“Όταν ξεκίνησα την έρευνα για την περίοδο δεν είχα σκοπό να γράψω κανένα βιβλίο. Το πάθος για την ιστορία και τη μελέτη με οδήγησαν στο πρώτο στάδιο της έρευνας  για αυτό που θεωρείται ακόμη ως θέμα ταμπού. Και άρχισα να ανακαλύπτω πράγματα τα οποία με εξέπληξαν για τα οποία για να βεβαιωθώ έπρεπε να ψάξω πιο βαθιά. Ψάχνοντας διαπίστωσα ότι αυτά τα ιστορικά γεγονότα , αυτές οι ιστορικές μαρτυρίες δεν είχαν αποσιωπηθεί τυχαία, δεν ξεθώριασαν από το χρόνο. Στην Ελλάδα ξέρετε πάντα φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι. Για τη Μικρασιατική καταστροφή οι ξένοι, για τον εμφύλιο πάλι οι ξένοι. Εμείς καλύπτουμε τις ατομικές ευθύνες πίσω από τις συλλογικές. Οι γραφές όπως ξέρετε λένε ότι ο άνθρωπος εκδιώχθηκε από τον παράδεισο επειδή έφαγε τον καρπό από το δέντρο της γνώσης. Εγώ έφυγα από τον παράδεισο της απάθειας και της γαλήνης και ήθελα πλέον να μιλήσω.
Έτσι, για να γυρίσω στο ερώτημα,  προέκυψε η συγγραφή. Όχι για να προκαλέσω, να κάνω εντύπωση, να διχάσω, αλλά για να μάθω. Ήθελα να μάθω, να συγκεντρώσω πληροφορίες και να έχω απόψεις από όλες τις πλευρές. Οι επιστημονικές μελέτες και η ενδελεχή  παράθεση ντοκουμέντων και ημερομηνιών με κούραζε σαν αναγνώστη. Ήθελα κάτι πιο απλό. Να γράψω ένα βιβλίο που θα διαβαστεί, όχι ένα επιστημονικό εγχειρίδιο που θα κοσμεί μόνο επιστημονικές βιβλιοθήκες.
Χρονικά η έρευνα διήρκησε περίπου 10 χρόνια, αλλά η κύρια δυσκολία δεν ήταν τόσο στην ποσοτική συγκέντρωση στοιχείων όσο στη διασταύρωση- εξακρίβωση των στοιχείων. Ψάχνοντας να βρω υλικό για να σχηματίσω γνώμη, διάβασα το πρώτο μου βιβλίο, η αρχική γνώμη  ανατράπηκε από το αμέσως επόμενο βιβλίο κ.ο.κ. Κάθε πλευρά έβγαζε και από ένα βιβλίο, γύριζε μία ταινία και κάθε φορά εστίαζε και σε μία διαφορετική πτυχή και αυτό επηρέαζε την άποψή μου. Πότε οι πατριώτες γινόταν προδότες και πότε οι προδότες πατριώτες, ανάλογα το συγγραφέα ή τον σεναριογράφο/σκηνοθέτη. Από όλους όσους προσπάθησα να μιλήσω, κατάλαβα ότι βασίζονται στα οικογενειακά τους βιώματα: ποια παράταξη κυνήγησε –βασάνισε- σκότωσε τον παππού τους. Ξέρετε η αστυνομία όταν γίνεται ένα γεγονός είτε κλοπή είτε φόνος είτε οτιδήποτε, καλεί αρκετούς μάρτυρες και τους κάνει τις ίδιες ερωτήσεις. Γιατί έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι το ίδιο γεγονός οι ίδιοι μάρτυρες το αντιλαμβάνονται διαφορετικά και δίνουν διαφορετική υπόσταση. Για αυτό έψαξα πολύ. Δεν μπορούσα να καταλάβω αν ξαφνικά ένα πρωί του Δεκέμβρη του 1944 πιάσαμε ως Έλληνες τα όπλα για να αλληλοεξοντωθούμε ΜΕ ΜΑΝΙΑ και αν ξαφνικά λίγο αργότερα το 1946 άρχισε αδερφός να κυνηγάει αδερφό για τέσσερα χρόνια. Και το κυριότερο: μετά το 1949 έσβησαν αυτά τα πάθη; Τελευταία πολλοί επαναφέρουν συνθήματα της εποχής είτε από άγνοια είτε από δόλο. Για να τα υιοθετήσει ή να απορρίψει κάποιος πρέπει να γνωρίζει τη σημασία τους. Έτσι, ο χρονικός ορίζοντας του βιβλίου δεν καλύπτει μόνο συγκεκριμένα γεγονότα, δεν μένει στα Δεκεμβριανά, δεν μένει στην περίοδο του 1946-1949. Πηγαίνει πίσω χρονικά και συνεχίζει μετά το 1949.”
Αυτό δεν έφερε αντιδράσεις ή δεν σου δημιούργησε πρόβλημα;
“Δεν ξέρω αν έχω καταφέρει να κρατήσω ίσες αποστάσεις αλλά είναι κοινή αποδοχή ότι αναφέρω τα αρνητικά και των δύο των πλευρών.  Ο αναγνώστης θα δει ότι είτε την πρακτική τη έλεγαν παιδοφύλαγμα είτε την  έλεγαν παιδομάζωμα, η ουσία είναι ότι χιλιάδες παιδιά χωρίστηκαν από τους γονείς τους με τη βία. Αυτό φυσικά και έφερε αντιδράσεις. Πάρα πολλές, που πραγματικά δεν περίμενα, Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά παραδείγματα αλλά θα το αποφύγω όχι για από φόβο – ποιο φόβο εξάλλου όταν έχει καταφέρει να  εκδοθεί -  αλλά για την αποφυγή δημιουργίας εντυπώσεων. Το βιβλίο θέλει να πουλήσει και όχι να πουληθεί. Aκούω από αναγνώστες του βιβλίου ότι είδαν πλέον διαφορετικά κάποια πράγματα, αναθεώρησαν πολλά γιατί δεν τα ήξεραν.
Καλώ όλους να το διαβάσουν χωρίς έγχρωμες παρωπίδες και ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του.“
-Δεν υπήρχαν δυσκολίες στην έκδοση του;  Ιδιαίτερα με θεματολογία τον εμφύλιο…
“ Πολλές. Αν δεν προέρχεσαι από το συγγραφικό χώρο ή δεν έχεις κάποιο γνωστό όνομα είναι πολύ δύσκολο όχι απλά να βρεις το δρόμο, αλλά να ανοίξεις έστω ένα μονοπάτι. Το πρώτο θέμα που αντιμετώπισα  είναι ότι το θέμα μου δεν θα είναι εμπορικό για ευνόητους λόγους. Πρώτο εμπόδιο. Δεύτερο εμπόδιο η ιστορική καταγραφή γεγονότων. Υπήρξε εκδοτικός οίκος όπου το βιβλίο εξετάστηκε από τρεις διαφορετικούς επιστήμονες ώστε να βεβαιωθεί η εγκυρότητα των γεγονότων, για να με πληροφορήσουν τελικά υπό μορφή εμπιστευτικότητας ότι δεν θα προβούν σε έκδοση από το φόβο αντιδράσεων. Το βιβλίο δεν μιλάει με υπονοούμενα, μιλάει με ονοματεπώνυμα σε αρκετά σημεία. Εκεί έγκειται και η, απρόσμενη για μένα, επιτυχία του. ”
-Υπήρξαν άνθρωποι που σε βοήθησαν ή σου συμπαραστάθηκαν κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου;
“Ασφαλώς, είναι οι άνθρωποι που έχοντας ζήσει τα χειρότερά μου, τους αξίζει να μετέχουν και στα καλύτερα: η οικογένεια μου. Και οι δύο άνθρωποι που τις όποιες ώρες ματαιοδοξώ με βοηθούν να επανέλθω αλλάζοντας πάνες ή παίζοντας τους σουπερ ήρωες.”
-‘Όταν η Παναγία συνάντησε τη μάνα του Ιούδα. Περίεργος τίτλος. Πώς προέκυψε;
-Ο τίτλος έχει εμπνευστεί από μία Αγιορείτικη ιστορία, η οποία παρατίθεται μέσα στο βιβλίο. Το μεγαλύτερο  πρόβλημα το αντιμετώπισα όχι τόσο κατά τη συγγραφή αλλά με την ολοκλήρωση του βιβλίου κι συγκεκριμένα όταν μου ζητούσαν να κατατάξω το βιβλίο σε μία  κατηγορία. Στο βιβλίο εκτός από τα ιστορικά γεγονότα ο αναγνώστης θα βρεθεί αντιμέτωπος με διάφορα ηθικά  διλλήματα αλλά και αλληγορικά μηνύματα. Ο αναγνώστης θα μάθει και την άλλη πλευρά, θα μάθει π.χ. την ιστορία  του Αντώνη.  Στο βιβλίο θα έχουμε συνάντηση των δύο μανάδων, με ένα ρεαλιστικό  τέλος.  Φιλοδοξώ να καταφέρω να προβληματίσω με την αλληγορία.  Η ευκολία με την οποία  χαρακτηρίζουμε τους άλλους προδότες μας κάνει να διχαζόμαστε. Για παράδειγμα βλέπετε με πόσο μεγάλη ευκολία, αυτά τα χρόνια της κρίσης που ζούμε, πολύ πιο εύκολα σε σχέση με αυτά που βίωναν την περίοδο εκείνη, μιλάμε για προδότες κλπ.
-Σου έδωσε αναγνωρισιμότητα αυτό το βιβλίο;
“Σίγουρα. Γνώρισα πολλούς ανθρώπους, ανταλλάξαμε απόψεις, συζητήσαμε για πολλά… Αυτό που δεν μπορώ να διαχειριστώ ακόμη είναι οι άγνωστοι που με σταματάνε για να με συγχαρούν ή για να μου σφίξουν το χέρι. Δεν μου πάει ο ρόλος του σταρ, γιατί δεν είμαι. Και νιώθω άβολα αν και τους ευχαριστώ όλους αυτούς για την αναγνώριση της δουλειάς μου.”
-Και στο μέλλον;
-Θα δούμε. Σίγουρα όχι στασιμότητα….

Εγώ το μόνο που έχω να πω είναι: Γιώργο συνέχισε να σκέφτεσαι, να προβληματίζεσαι και να γράφεις έργα σαν αυτό  γιατί τα έχει ανάγκη ο πολύπαθος λαός μας.
Φώτης Βακιρτζηδέλης



 

Επικοινωνία

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα ακόλουθα στοιχεία

  info@postlarissa.gr

Πρωτοσέλιδα Εφημερίδων